Gałęzie i korzenie sąsiada na mojej działce, owoce, owady, zagrożenie dla nieruchomości

Gałęzie i korzenie przechodzące na moją działkę

Zgodnie z art. 150 Kodeksu cywilnego: „Właściciel gruntu może obciąć i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu. To samo dotyczy gałęzi i owoców zwieszających się z sąsiedniego gruntu; jednakże w wypadku takim właściciel powinien uprzednio wyznaczyć sąsiadowi odpowiedni termin do ich usunięcia”.
Oznacza to, że mam prawo usunąć gałęzie i korzenie przechodzące z sąsiedniej działki, ale dopiero po wcześniejszym wezwaniu właściciela tej działki do ich usunięcia w rozsądnym terminie. Dla celów dowodowych warto dokonać tego w formie pisemnej, np. listem poleconym z potwierdzeniem nadania i odbioru. Jeżeli sąsiadka nie podejmie żadnych działań, mogę samodzielnie usunąć gałęzie lub korzenie znajdujące się na moim terenie.

Owoce spadające na moją posesję

Zgodnie z art. 148 Kodeksu cywilnego: „Owoce opadłe z drzewa lub krzewu na grunt sąsiedni stanowią jego pożytki. Przepisu tego nie stosuje się, gdy grunt sąsiedni jest przeznaczony na użytek publiczny”.
Prawo jednoznacznie wskazuje, że owoce, które spadną z drzewa na moją działkę, stają się moją własnością. Mogę je usuwać albo wykorzystywać według własnego uznania.

Dodatkowo art. 149 Kodeksu cywilnego stanowi: „Właściciel gruntu może wejść na grunt sąsiedni w celu usunięcia zwieszających się z jego drzew gałęzi lub owoców. Właściciel sąsiedniego gruntu może jednak żądać naprawienia wynikłej stąd szkody”.
Oznacza to, że mogę wejść na teren sąsiadki w celu usunięcia zwieszających się gałęzi lub owoców, pod warunkiem że nie wyrządzę szkody. Najlepiej uprzedzić sąsiadkę lub spróbować ustalić termin, jednak brak takiej możliwości nie pozbawia mnie tego uprawnienia.

Obawa o fundamenty budynku

Jeżeli istnieje realne ryzyko, że system korzeniowy drzewa może uszkodzić fundamenty budynku, warto zasięgnąć opinii specjalisty, np. rzeczoznawcy budowlanego. W przypadku potwierdzenia zagrożenia możliwe jest skierowanie sprawy na drogę sądową w celu nakazania usunięcia drzewa albo zastosowania innych środków zabezpieczających. Alternatywnie można złożyć zawiadomienie do Nadzoru Budowlanego z opisem sytuacji i wnioskiem o przeprowadzenie kontroli.

Uciążliwości sanitarne i owady

Jeżeli zaniedbana działka powoduje zagrożenia sanitarne, takie jak gnijące owoce czy pojawianie się gniazd os lub szerszeni, możliwe jest zgłoszenie sprawy do gminy albo do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia można wezwać straż pożarną w celu usunięcia gniazda.

Można również rozważyć pozew o naruszenie dóbr osobistych, w tym prawa do spokojnego zamieszkiwania, jednak wiąże się to z kosztami, m.in. opłatą stałą w wysokości 600 zł oraz ewentualną opłatą zależną od dochodzonej kwoty. Inną możliwością jest pozew o usunięcie immisji na podstawie art. 144 Kodeksu cywilnego: „Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę (…)”. W takim przypadku opłata sądowa jest liczona procentowo od wartości nieruchomości dotkniętej immisjami, zgodnie z art. 13 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Należy pamiętać, że ciężar dowodu spoczywa na powodzie.

Sugerowany sposób działania

Najrozsądniejszym rozwiązaniem jest stopniowe podejmowanie działań. W pierwszej kolejności warto spróbować spokojnej rozmowy z sąsiadką. Jeżeli to nie przyniesie efektu, należy skierować pisemne wezwanie do usunięcia gałęzi i korzeni z wyznaczeniem konkretnego terminu. Przy braku reakcji możliwe jest samodzielne usunięcie tych elementów z własnej działki. W przypadku poważniejszych zagrożeń zasadne jest zawiadomienie odpowiednich organów albo, w ostateczności, skierowanie sprawy do sądu.