• Data: 2026-02-09 • Autor: Karolina Grygorcewicz
Jestem współwłaścicielem nieruchomości i posiadam połowę udziałów w trzech sąsiadujących ze sobą działkach, z których jedna jest zabudowana kilkoma domkami letniskowymi. Kilka lat temu drugi współwłaściciel wystąpił do sądu z wnioskiem o zniesienie współwłasności i od tego czasu toczy się postępowanie sądowe. W trakcie trwania tej sprawy złożyłem odrębny wniosek o ustanowienie zarządcy sądowego, który miał rozwiązać problem z dostępem do nieruchomości. Zarządca został ustanowiony, jednak w praktyce pojawił się nowy problem związany z wysokimi i moim zdaniem nieuzasadnionymi kosztami zarządu. W tej sytuacji chciałbym doprowadzić do fizycznego podziału nieruchomości do korzystania i zastanawiam się, w ramach którego postępowania sądowego powinienem złożyć taki wniosek.
.jpg)
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że żądanie podziału fizycznego nieruchomości jest bezpośrednio związane ze sprawą o zniesienie współwłasności. Podział fizyczny stanowi jeden z podstawowych, kodeksowych sposobów zniesienia współwłasności. Wniosek w tym zakresie powinien zostać złożony w toczącym się już postępowaniu o zniesienie współwłasności, wszczętym na wniosek drugiego współwłaściciela.
W zależności od etapu sprawy możliwe jest zgłoszenie takiego żądania po raz pierwszy albo zmodyfikowanie dotychczasowego stanowiska procesowego poprzez złożenie odpowiedniego pisma procesowego.
Sąd, rozpoznając sprawę o zniesienie współwłasności, może orzec o jej zakończeniu w jeden z następujących sposobów:
poprzez podział fizyczny nieruchomości, jeżeli jest on możliwy
poprzez przyznanie nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych
poprzez sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji i podział uzyskanej kwoty między współwłaścicieli
Podział fizyczny jest co do zasady rozwiązaniem preferowanym przez sąd, o ile nie sprzeciwiają się temu przepisy prawa lub względy techniczne.
Podział fizyczny polega na wyodrębnieniu części nieruchomości w taki sposób, aby każdy ze współwłaścicieli mógł korzystać z przyznanej mu części na wyłączność. Podział ten musi być zgodny z przepisami prawa, w szczególności z przepisami Prawa budowlanego oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd bierze pod uwagę wielkość udziałów, dążąc do tego, aby wartość przyznanych części odpowiadała udziałom współwłaścicieli. Jeżeli nie jest to w pełni możliwe, sąd może orzec o obowiązku dokonania odpowiednich spłat lub dopłat.
W przypadku nieruchomości możliwe są różne formy podziału fizycznego, o ile pozwalają na to warunki prawne i techniczne:
podział poziomy, polegający na wydzieleniu mniejszych działek albo wyodrębnieniu lokali
podział pionowy, w ramach którego każdy ze współwłaścicieli otrzymuje odrębną część budynku wraz z przypisaną częścią gruntu
Każda z tych form wymaga szczegółowej analizy i często sporządzenia opinii biegłego.
Podział fizyczny nieruchomości może wiązać się z koniecznością wykonania określonych prac adaptacyjnych. Koszty tych prac są ustalane przez sąd, zazwyczaj na podstawie opinii biegłych, a następnie rozdzielane pomiędzy współwłaścicieli, najczęściej proporcjonalnie do posiadanych udziałów.
Wniosek o podział fizyczny nieruchomości należy złożyć w ramach toczącej się sprawy o zniesienie współwłasności. Jest to podstawowy i preferowany przez sąd sposób zakończenia współwłasności, o ile spełnione są warunki prawne i techniczne. Sąd w pierwszej kolejności rozważa możliwość fizycznego podziału, a dopiero gdy jest on niemożliwy, sięga po inne rozwiązania. Odpowiednie sformułowanie żądania i jego uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla przebiegu postępowania.
Przykład 1
Dwóch współwłaścicieli działki rekreacyjnej pozostaje w sporze co do sposobu jej użytkowania. Jeden z nich składa wniosek w sprawie o zniesienie współwłasności, domagając się podziału działki na dwie mniejsze, samodzielne parcele.
Przykład 2
Współwłaściciele nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym wnoszą o podział pionowy budynku, tak aby każdy z nich otrzymał odrębną część domu wraz z przypisaną częścią gruntu.
Przykład 3
W trakcie postępowania o zniesienie współwłasności jeden ze współwłaścicieli zmienia swoje stanowisko i zamiast sprzedaży nieruchomości wnioskuje o fizyczny podział, wskazując nową koncepcję zagospodarowania nieruchomości.
Świadczymy porady prawne oraz kompleksową pomoc w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i sporów między współwłaścicielami nieruchomości. Pomagamy w przygotowaniu pism procesowych oraz reprezentujemy klientów przed sądem na każdym etapie postępowania.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika