• Data: 2026-03-25 • Autor: Katarzyna Bereda
Jestem właścicielką domu jednorodzinnego posadowionego na działce graniczącej z inną nieruchomością, na której wybudowano budynek w zabudowie szeregowej. Budynek ten znajduje się w niewielkiej odległości od granicy mojej działki. Wzdłuż ogrodzenia, po mojej stronie, od lat rosną krzewy, które regularnie przycinam, utrzymując je na wysokości około 3,5 m. Sąsiedzi uważają jednak, że krzewy są zbyt wysokie i powodują zacienienie ich nieruchomości, dlatego domagają się ich obniżenia do 2,2 m. Podczas mojej nieobecności część sąsiadów samowolnie przycięła krzewy znajdujące się na mojej posesji do wskazanej przez nich wysokości. Otrzymałam od wspólnoty mieszkaniowej wezwanie w tej sprawie i chciałabym ustalić, jakie mam obowiązki w zakresie pielęgnacji roślin przy granicy działek oraz czy działania sąsiadów były zgodne z prawem.
.jpg)
Właściciele nieruchomości są zobowiązani do wykonywania swojego prawa w taki sposób, aby nie zakłócać korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Zgodnie z treścią art. 144 kc:
„Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych”.
Zbyt wysokie krzewy rosnące na granicy działek, powodujące zacienienie sąsiedniej nieruchomości, mogą zostać uznane za niedozwoloną immisję pośrednią.
Immisje pośrednie polegają na oddziaływaniu z jednej nieruchomości na drugą w sposób niebezpośredni, np. poprzez hałas, zapachy czy właśnie zacienienie. Skutki takich działań powstają na nieruchomości wyjściowej, ale oddziałują na nieruchomości sąsiednie. W przypadku, gdy immisje przekraczają przeciętną miarę, mogą zostać uznane za naruszenie prawa własności.
W razie niedozwolonej immisji właściciel nieruchomości sąsiedniej może skorzystać z tzw. roszczenia negatoryjnego. Zgodnie z art. 222 § 2 kc:
„Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń”.
Jeżeli immisja doprowadziła do szkody, podstawą do dochodzenia odszkodowania mogą być również art. 415 i nast. kc.
Ocena, czy doszło do przekroczenia przeciętnej miary, ma charakter obiektywny i dokonywana jest z punktu widzenia przeciętnego właściciela nieruchomości, a nie subiektywnych odczuć jednej ze stron. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że także zacienienie może stanowić niedozwoloną immisję pośrednią, jeżeli w istotny sposób ogranicza korzystanie z sąsiedniej nieruchomości, w tym ogrodu.
Jeżeli krzewy rosnące na granicy działek powodują faktyczne zacienienie nieruchomości sąsiedniej, zasadne może być ich przycinanie do wysokości 2,2 m, aby nie narazić się na dalsze roszczenia. Kwestia ta każdorazowo podlega jednak indywidualnej ocenie, a w razie sporu może zostać rozstrzygnięta przez sąd.
Krzewy rosnące na granicy działek mogą być źródłem sporów sąsiedzkich, zwłaszcza gdy powodują zacienienie sąsiedniej nieruchomości. Prawo cywilne nakłada na właściciela obowiązek powstrzymywania się od immisji przekraczających przeciętną miarę. Wysokość roślin powinna być dostosowana do warunków lokalnych i nie może nadmiernie ograniczać korzystania z sąsiedniej działki. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy konkretnego stanu faktycznego.
Przykład 1
Właściciel działki posadził wysokie żywopłoty wzdłuż granicy, które po kilku latach zaczęły całkowicie zacieniać ogród sąsiada. Po bezskutecznych wezwaniach do przycięcia roślin sprawa trafiła do sądu, który uznał istnienie niedozwolonej immisji.
Przykład 2
Sąsiedzi spierali się o wysokość krzewów rosnących przy ogrodzeniu. Po analizie warunków miejscowych i położenia budynków ustalono, że rośliny nie przekraczały przeciętnej miary oddziaływania i nie naruszały prawa własności.
Przykład 3
Podczas nieobecności właściciela działki sąsiad samodzielnie przyciął drzewa rosnące po cudzej stronie ogrodzenia. Działanie to zostało uznane za bezprawne, a właściciel mógł dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia własności.
Udzielamy porad prawnych dotyczących sporów sąsiedzkich, prawa własności oraz immisji. Pomagamy ocenić sytuację prawną i wskazujemy możliwe sposoby rozwiązania konfliktu zgodnie z obowiązującymi przepisami.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
Zapytaj prawnika