Mur oporowy, ogrodzenie na cudzym gruncie, drzewo na skarpie, obowiązki właściciela działki

Mur oporowy a odpowiedzialność za zmianę ukształtowania terenu

Zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Ponadto zgodnie z art. 415 Kodeksu cywilnego: „Kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”.

Jeżeli to sąsiad dokonał ingerencji w naturalne ukształtowanie terenu poprzez wykonanie wykopu i obniżenie poziomu swojej działki, to on ponosi odpowiedzialność za skutki tych działań. Jeżeli w związku z jego pracami powstała konieczność budowy muru oporowego w celu zabezpieczenia gruntu, obowiązek jego wykonania i sfinansowania co do zasady obciąża osobę, która doprowadziła do zmiany stosunków gruntowych.

Nie ma podstaw prawnych, aby właściciel działki położonej wyżej był zobowiązany do finansowania zabezpieczenia wynikającego z jednostronnej ingerencji sąsiada w teren.

Ogrodzenie postawione na cudzym gruncie

Jeżeli ogrodzenie zostało posadowione w granicach Pana działki, mamy do czynienia z naruszeniem prawa własności. Zgodnie z art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego: „Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą”.

W takiej sytuacji przysługuje roszczenie windykacyjne o usunięcie ogrodzenia oraz wydanie zajętej części nieruchomości. W pierwszej kolejności należy wezwać sąsiada pisemnie do dobrowolnego usunięcia ogrodzenia w określonym terminie. W razie braku reakcji możliwe jest wystąpienie z pozwem do sądu.

Drzewo rosnące na zajętym fragmencie działki

Jeżeli drzewo rośnie na Pana gruncie, nawet jeżeli został on bezprawnie zajęty przez sąsiada, co do zasady to właściciel gruntu jest właścicielem drzewa. W związku z tym obowiązek usunięcia drzewa oraz odpowiedzialność za ewentualne szkody spoczywają na właścicielu nieruchomości.

Jednakże jeżeli zagrożenie powstało w wyniku ingerencji sąsiada w teren, możliwe jest dochodzenie od niego zwrotu kosztów usunięcia drzewa na zasadach ogólnych, w szczególności w oparciu o art. 415 Kodeksu cywilnego.

W praktyce warto najpierw ustalić dokładny przebieg granicy na podstawie mapy do celów prawnych lub wznowienia znaków granicznych przez geodetę.

Nieuporządkowana działka a roszczenia sąsiada

Samo zachwaszczenie działki co do zasady nie stanowi naruszenia prawa. Jednak zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego właściciel powinien powstrzymywać się od działań powodujących nadmierne immisje. Jeżeli stan nieruchomości powodowałby realne zagrożenie, np. pożarowe lub sanitarne, sąsiad mógłby dochodzić roszczeń.

W typowej sytuacji estetyka czy naturalne zachwaszczenie nie stanowią podstawy do skutecznych roszczeń.