Zasiedzenie nieruchomości, odszkodowanie za zniszczone ogrodzenie i rośliny, prawa właściciela
• Data: 2026-03-16 • Autor: Katarzyna Bereda
Od wielu lat korzystam z części gruntu, który był ogrodzony i zagospodarowany jak moja własność. Ogrodzenie istniało od kilkudziesięciu lat, a na terenie znajdowały się zabudowania oraz roślinność. Dopiero podczas czynności geodezyjnych związanych z nową inwestycją publiczną okazało się, że fragment ogrodzonej działki formalnie należał do Skarbu Państwa. W międzyczasie gmina przejęła ten teren i usunęła ogrodzenie oraz rośliny, mimo że w sądzie toczy się postępowanie o zasiedzenie tej części nieruchomości. Zastanawiam się, czy przysługuje mi odszkodowanie za zniszczone ogrodzenie i rośliny oraz czy muszę czekać na zakończenie sprawy o zasiedzenie.
.jpg)
Konieczność zakończenia postępowania o zasiedzenie
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadniczo należy poczekać na prawomocne zakończenie postępowania sądowego w sprawie o zasiedzenie. Dopiero stwierdzenie zasiedzenia przez sąd stanowi podstawę do dochodzenia roszczeń związanych z zajęciem gruntu oraz zniszczeniem znajdujących się na nim elementów.
Podstawa prawna zasiedzenia
Zgodnie z treścią art. 172 § 1 kc:
„Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).”
Zasiedzenie jest sposobem nabycia własności rzeczy poprzez długotrwałe wykonywanie uprawnień właścicielskich przez osobę, która formalnie nie jest właścicielem nieruchomości.
Przesłanki zasiedzenia
Aby doszło do zasiedzenia, muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:
-
posiadanie samoistne nieruchomości,
-
upływ odpowiedniego czasu, tj. 20 lat w dobrej wierze lub 30 lat w złej wierze.
Posiadanie samoistne nieruchomości
Posiadanie samoistne oznacza faktyczne władztwo nad nieruchomością wykonywane jak przez właściciela. Zgodnie z art. 336 kc posiadacz samoistny włada rzeczą jak właściciel, a więc korzysta z niej z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody oraz traktuje nieruchomość jako swoją (por. art. 140 kc oraz postanowienie SN z 8.10.2008 r., V CSK 146/08, Legalis).
Skutki prawne zasiedzenia i roszczenia odszkodowawcze
Nabycie własności przez zasiedzenie następuje z mocy prawa po upływie wymaganego okresu. Orzeczenie sądu ma charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza, że własność została nabyta w określonym momencie w przeszłości. Po stwierdzeniu zasiedzenia możliwe jest dochodzenie roszczeń, takich jak przywrócenie stanu poprzedniego lub naprawienie szkody, w tym wypłata odszkodowania za zniszczone ogrodzenie, rośliny oraz bezprawne zajęcie gruntu.
Do czasu zakończenia postępowania o zasiedzenie możliwe jest jedynie wystąpienie z roszczeniem o naprawienie szkody związanej ze zniszczeniem ogrodzenia i roślin. Należy jednak liczyć się z tym, że w razie braku dobrowolnego działania ze strony gminy, konieczne byłoby wszczęcie odrębnego postępowania sądowego.
Podsumowanie
W sprawach dotyczących zasiedzenia kluczowe znaczenie ma prawomocne orzeczenie sądu. Dopiero po jego uzyskaniu można w pełni skutecznie dochodzić roszczeń odszkodowawczych oraz żądać przywrócenia stanu poprzedniego. Wcześniejsze wystąpienie z roszczeniami jest możliwe, ale wiąże się z ryzykiem kolejnego sporu sądowego. Z tego względu najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest oczekiwanie na zakończenie postępowania o zasiedzenie.
Przykłady
Przykład 1
Właściciel domu od ponad 30 lat korzysta z części sąsiedniej działki, która była ogrodzona i użytkowana jak własna. Po inwestycji drogowej gmina usuwa ogrodzenie. Po stwierdzeniu zasiedzenia możliwe jest dochodzenie odszkodowania.
Przykład 2
Osoba użytkująca grunt w dobrej wierze przez 20 lat składa wniosek o zasiedzenie. W trakcie postępowania dochodzi do zniszczenia nasadzeń. Roszczenia odszkodowawcze są skuteczne dopiero po prawomocnym orzeczeniu sądu.
Przykład 3
Posiadacz samoistny występuje wcześniej z pozwem o naprawienie szkody za zniszczone ogrodzenie. Sprawa kończy się kolejnym procesem, ponieważ brak jest jeszcze orzeczenia o zasiedzeniu.
Oferta porad prawnych
Udzielamy kompleksowych porad prawnych z zakresu prawa cywilnego i nieruchomości, w tym spraw o zasiedzenie i odszkodowania. Pomagamy w ocenie sytuacji prawnej oraz w dochodzeniu roszczeń przed sądami i urzędami.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt V CSK 146/08
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
.jpg "Charakter prawny ogródków przy mieszkaniach")
.jpg "Granica działki, ogrodzenie przy ścianie domu, prawa właściciela nieruchomości")
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Jak wnuczka może stać się właścicielką nieruchomości dziadków, zasiedzenie udziału we współwłasności
» Współwłasność nieruchomości, obowiązkowe naprawy, legalizacja samowoli budowlanej
» Mur oporowy, ogrodzenie na cudzym gruncie, drzewo na skarpie, obowiązki właściciela działki
» Zasiedzenie nieruchomości, odszkodowanie za zniszczone ogrodzenie i rośliny, prawa właściciela
» Charakter prawny ogródków przy mieszkaniach
