Granica działki, ogrodzenie przy ścianie domu, prawa właściciela nieruchomości

Ochrona prawa własności i zakaz immisji

Zgodnie z art. 144 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia gruntu i stosunków miejscowych.

Stawianie ogrodzenia przy ścianie budynku może stanowić taką ingerencję, jeżeli ogranicza dostęp do nieruchomości, wpływa na bezpieczeństwo konstrukcji budynku lub powoduje inne uciążliwości, na przykład w zakresie wentylacji, dostępu do światła dziennego czy możliwości konserwacji elewacji.

Z perspektywy prawa sąsiedzkiego istotne znaczenie ma również art. 222 k.c., który pozwala właścicielowi nieruchomości żądać usunięcia naruszenia prawa własności, jeżeli sąsiad podejmuje działania wykraczające poza swoje uprawnienia. W tym kontekście kluczowe jest ustalenie, czy planowane ogrodzenie nie naruszy prawa właściciela budynku, na przykład przez uniemożliwienie konserwacji elewacji lub obciążenie ściany konstrukcją ogrodzenia. Właściciel może wnieść powództwo windykacyjne lub negatoryjne w przypadku naruszenia prawa własności lub zagrożenia jego wykonywania.

Przepisy prawa budowlanego dotyczące ogrodzeń

Prawo budowlane reguluje kwestie związane z budową ogrodzeń. Budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, chyba że ich wysokość przekracza 2,2 m. Niemniej jednak obiekty budowlane muszą być projektowane i budowane w sposób zgodny z przepisami, w tym dotyczącymi bezpieczeństwa konstrukcji oraz ochrony sąsiednich nieruchomości.

Zgodnie z art. 61 Pb wszelkie roboty budowlane powinny być prowadzone w sposób zapewniający ochronę istniejących instalacji, w tym elektrycznych.

Przekroczenie granicy przy wznoszeniu obiektu

Warto zwrócić uwagę na art. 151 k.c., który reguluje przypadki przekroczenia granic przy wznoszeniu obiektów budowlanych. Jeżeli ogrodzenie przylegałoby do ściany budynku i naruszało integralność nieruchomości, właściciel może dochodzić roszczeń o jego usunięcie lub dostosowanie. Naruszenie może polegać na mechanicznym połączeniu ogrodzenia z budynkiem, wpływie na stabilność konstrukcji lub ograniczeniu swobody użytkowania nieruchomości.

Sąsiad nie może przekroczyć granicy swojej działki żadnymi elementami ogrodzenia, nawet fundamentem znajdującym się pod ziemią, bez zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Jeżeli ogrodzenie ma być posadowione w całości na działce sąsiada i nie będzie w żaden sposób ingerować w cudzą własność ani utrudniać korzystania z niej, co do zasady jest to dopuszczalne.

Kabel elektryczny w granicy działek

Istotnym aspektem jest przebiegający w granicy kabel elektryczny. W przypadku ryzyka uszkodzenia przewodów należy uzyskać zgodę odpowiednich organów oraz zachować normatywne odległości od infrastruktury technicznej. Właściciel gruntu, przez który przebiega kabel, może również skorzystać z regulacji dotyczących służebności przesyłu oraz domagać się przestrzegania przepisów technicznych i zapewnienia dostępu do urządzeń.

Możliwe działania właściciela nieruchomości

Jeżeli ogrodzenie miałoby naruszać prawo własności lub utrudniać korzystanie z nieruchomości, właściciel może powołać się na przepisy o ochronie własności oraz regulacje prawa budowlanego i cywilnego w zakresie zakazu immisji i zasad lokalizacji obiektów budowlanych.

W przypadku braku porozumienia możliwe jest wystąpienie na drogę sądową z powództwem o ochronę własności. Można również zawiadomić organ nadzoru budowlanego, który w razie stwierdzenia naruszeń może nakazać rozbiórkę nieprawidłowo postawionego ogrodzenia. W celu uniknięcia sporu warto jednak w pierwszej kolejności podjąć próbę polubownego ustalenia lokalizacji ogrodzenia.