Dom na wspólnej działce przy rozdzielności majątkowej, komu przysługuje po rozwodzie?
• Data: 2025-11-28 • Autor: Marta Słomka
Jesteśmy małżeństwem i mamy rozdzielność majątkową. Działa budowlana została zakupiona przeze mnie i męża po połowie. Wybudowaliśmy dom za moje pieniądze. Czy przy rozwodzie i wniesieniu sprawy o zniesienie współwłasności mężowi będzie się należało pół domu i działki?
.jpg)
Rozdzielność majątkowa w małżeństwie a przynależność składników majątku
Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z 25.02.1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej „K.r.o.) – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. W myśl art. 47 § 1 K.r.o. małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa. W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później (art. 51 K.r.o.). Oznacza to, że jeśli mamy rozdzielność majątkową przez cały okres trwania małżeństwa, to po rozwodzie nie można dokonać podziału majątku wspólnego. Tego majątku po prostu nie ma. Może jednak okazać się i tak, iż pozostanie rozliczanie nakładów na majątek osobisty małżonka.
Roszczenie o zwrot nakładów poczynionych na majątek osobisty małżonka
Udzielając odpowiedzi na pytanie, należy wskazać na cywilnoprawną zasadę superficies solo cedit. W praktyce oznacza to, że właściciel gruntu jest jednocześnie właścicielem budynków i budowli wzniesionych na tym gruncie. Pomijając przypadki wprost wskazane w ustawie, nie jest możliwe, aby grunt i wzniesione na nich obiekty, a trwale z nim związane, miały różnych właścicieli. To oznacza, że w analizowanej sytuacji budynek wzniesiony na gruncie będącym współwłasnością małżonków jest objęty tą współwłasnością.
Oczywiście skoro Pani wybudowała budynek w okresie trwania rozdzielności majątkowej z majątku osobistego, to przysługuje Pani roszczenie o zwrot poniesionych kosztów.
Przykłady
Marta i Krzysztof – dom z osobistych oszczędności Marty
Marta i Krzysztof, będąc w małżeństwie z rozdzielnością majątkową, kupili wspólnie działkę, każdy w połowie. Marta, mając spore oszczędności jeszcze z czasów przed ślubem, sfinansowała całą budowę domu. Po kilku latach małżeństwa zdecydowali się na rozwód. Marta zastanawiała się, czy dom, który wybudowała z własnych pieniędzy, przypadnie w połowie Krzysztofowi. Okazało się, że tak – ponieważ dom stał na wspólnej działce, ale Marta może dochodzić zwrotu wydatków poniesionych na budowę.
Anna i Tomasz – wspólna działka, wspólny kredyt, ale prywatne wpłaty
Anna i Tomasz kupili działkę na współwłasność i wzięli wspólny kredyt na budowę domu. Tomasz jednak przez cały czas spłacał raty samodzielnie, bo Anna była na urlopie macierzyńskim. Po rozwodzie Tomasz liczył na to, że dom będzie tylko jego, skoro to on finansował jego powstanie. W praktyce jednak nieruchomość pozostała przedmiotem współwłasności, bo działka była wspólna, a Tomaszowi przysługiwało jedynie roszczenie o rozliczenie jego wkładu w budowę domu.
Ewa i Paweł – inwestycja w działkę i dom tylko ze środków Pawła
Paweł zainwestował w zakup działki razem z Ewą, po połowie. Mimo że małżeństwo miało rozdzielność majątkową, to Paweł opłacił nie tylko działkę, ale i całą budowę domu, korzystając z własnych środków. Po rozwodzie Ewa chciała przejąć część domu, powołując się na współwłasność gruntu. Okazało się, że rzeczywiście jest współwłaścicielką, ale Paweł ma prawo domagać się od niej zwrotu połowy kosztów, które poniósł na budowę domu.
Podsumowanie
Podział domu wybudowanego na wspólnej działce przy rozdzielności majątkowej nie jest prosty – choć budynek staje się współwłasnością, małżonek, który sfinansował jego budowę, ma prawo domagać się zwrotu poniesionych kosztów. Kluczowe znaczenie ma tu rozliczenie nakładów, które pozwala wyrównać wkłady stron w przypadku rozwiązania małżeństwa.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w sprawie podziału majątku przy rozdzielności majątkowej lub przygotowania pisma do sądu? Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism dostosowanych do Twojej sytuacji. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Wykup mieszkania przez męża a możliwość wpisania małżonki jako współwłaściciela")
.jpg "Najem a zmiana właściciela mieszkania po remoncie")
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
NAJNOWSZE
Zadaj pytanie »
» Zniesienie współwłasności garażu ? wykup czy podział?
» Garaż w kawałkach – prawne sposoby rozwiązania współwłasności
» Rozwód, motocykl i prawo własności – kto ma rację?
» Rozliczenie kosztów remontu przyłącza w budynku, który należy do kilku osób
» Stary żywopłot przy granicy działki a żądania nowych sąsiadów, co mówi prawo?
